Wraz ze wzrostem liczby składowanych towarów rośnie poziom wyzwań związanych z organizacją pracy magazynu. Sprawnie funkcjonujący magazyn stanowi sumę wielu czynników, takich jak zarządzanie, organizacja przestrzeni i procesy logistyczne, w tym transport towarów w obrębie magazynu.
Optymalna organizacja magazynu zależy od jego zadań. Zawsze powinien być on dostosowany do specyfiki przedsiębiorstwa i łańcucha dostaw. Nieco inne wymagania stawia organizacja magazynu produkcyjnego, dystrybucyjnego, zaopatrzeniowego czy przeładunkowego. Dziś przedstawiamy kilka kluczowych wskazówek, jak optymalizować przestrzeń i zwiększyć efektywność magazynu poprzez jego organizację.
Zasady organizacji magazynu zgodnie z przepływem towarów
Według sprawdzonych od lat praktyk przestrzeń magazynową należy organizować w oparciu o charakterystykę przepływu towarów, która wymaga wcześniejszej analizy. W zdecydowanej większości obiektów w przepływie towarów pojawiają się prawidłowości, a dopasowanie do nich zarządzania ułatwia dotrzymywanie terminów dostaw. Stosunkowo prostą i skuteczną strategią jest posłużenie się analizą ABC, która dzieli towary na trzy kategorie pod względem poziomu ich rotacji.
W kategorii A znajduje się 20% produktów, które jednocześnie odpowiadają za 80% ruchu w magazynie. Dla skutecznego działania obiektu kluczowe znaczenie ma umieszczenie tych towarów jak najbliżej strefy kompletacji zamówień. Kategorię B tworzą produkty o średniej rotacji, które należy umieszczać w średniej odległości od tejże strefy. Towary rotujące najrzadziej (kategoria C) mogą być umieszczone z dala od głównych ciągów komunikacyjnych, bo ich łatwy dostęp ma mniej istotny wpływ dla efektywnego działania obiektu.
Ponadto, aby efektywnie zorganizować magazyn, należy podzielić go na strefy funkcjonalne. Zależnie od funkcji obiektu liczba i charakter stref mogą ulegać zmianie, bo przecież organizacja magazynu produkcyjnego wygląda nieco inaczej niż na przykład dystrybucyjnego. W klasycznym ujęciu organizacja pracy magazynu opiera się na czterech strefach.
Jak organizować przestrzeń magazynową z podziałem na strefy:
- Strefa przyjęć – zgodnie z nazwą w tym miejscu odbywa się przyjęcie towarów.
- Strefa składowania – obejmuje regały magazynowe, na których towar spędzi dłuższy lub krótszy czas, zanim wyruszy dalej.
- Strefa kompletacji – odbywa się w niej kompletowanie zamówień.
- Strefa wydań – trafiają do niej oczekujące na wydanie materiały.
W niektórych magazynach, zależnie od procesów związanych z logistyką przedsiębiorstwa, pojawiają się dodatkowe strefy – na przykład strefa kontroli jakości lub strefa pakowania i konfekcjonowania towarów.
Organizacja magazynu z wykorzystaniem przestrzeni w pionie
Efektywna organizacja magazynu w dużej mierze zależy od sprawnego zarządzania dostępną przestrzenią. Nie chodzi wyłącznie o stworzenie stref magazynowych, ale również maksymalne wykorzystanie dostępnej powierzchni.
W nowoczesnych, zaprojektowanych stricte jako magazyny obiektach dominują obecnie regały magazynowe wysokiego składowania, na przykład paletowe lub inne typy dopasowane do charakterystyki przechowywanych towarów. Jeśli architektura obiektu i normy prawne na to pozwalają, warto wykorzystać przestrzeń w pionie w całym magazynie lub przynajmniej w jego części.
Organizacja pracy magazynu z pomocą odpowiednich systemów składowania
Wybór regałów magazynowych do obiektu to prawdziwy temat rzeka zasługujący na odrębne omówienie. Współczesne systemy składowania znacząco poprawiają organizację magazynu, bo zapewniają wiele możliwości dopasowanych do konkretnych procesów logistycznych. Oprócz tradycyjnych regałów paletowych, wspornikowych lub półkowych, ciekawym rozwiązaniem są regały przesuwne znane z większych centrów logistycznych i dystrybucyjnych, a nawet obiektów przemysłowych.
Regały mobilne przesuwają się na specjalnych szynach, a dzięki temu szerokie alejki dla wózków widłowych stają się zbędne. Pozwala to zaoszczędzić mnóstwo przestrzeni, a to w połączeniu ze sprawnym przepływem towarów redukuje koszty operacyjne.
Organizacja i zarządzanie magazynem poprzez system WMS
Zarządzając magazynem o dużej powierzchni, liczbie towarów oraz wzmożonej rotacji, warto pójść o krok dalej i skorzystać ze specjalnego oprogramowania. Systemy WMS (Warehouse Management System) to narzędzia pozwalające między innymi śledzić stan zapasów w czasie rzeczywistym, optymalizować lokalizację towarów i redukować błędy występujące w procesach magazynowych.
Organizacja i zarządzanie magazynem są dzięki temu maksymalnie zoptymalizowane. Każdy pracownik magazynu na bieżąco otrzymuje zadania, z których jest rozliczany. Wdrożenie systemu WMS wymaga sprawnego znakowania towarów przy pomocy kodów kreskowych lub technologii RFID.
Efektywne zarządzanie zapasami
Oczywiście wdrożenie WMS nie zwiększy efektywności pracy magazynu bez odpowiedniej strategii zarządzania zapasami. Wybór konkretnych metod zależy od funkcji i charakterystyki magazynu. Na szczególną uwagę zasługują metody FIFO oraz LIFO, czyli First In, First Out i Last In, First Out.
Z metody FIFO należy korzystać w przypadku produktów, które odznaczają się terminem ważności. Towary, które przybyły do magazynu w pierwszej kolejności, powinny również opuścić go jako pierwsze. Z kolei metoda LIFO ułatwia organizację magazynu, jednak jest zarezerwowana dla towarów, które mogą przebywać w obiekcie dłużej.
Czytelne oznakowanie stref magazynowych i alejek
Aby prawidłowo zorganizować magazyn w dużym obiekcie, należy szczególną uwagę zwrócić na jego oznakowanie. Oprócz wspomnianego oznakowania towarów, odpowiednie oznaczenia powinny pojawić się także na samych regałach i alejkach. Korzystanie z ujednoliconych oznaczeń, a także kodów kolorystycznych, ułatwia pracownikom odnalezienie towaru. Zasady organizacji magazynu dotyczące jego znakowania przy okazji zwiększają poziom bezpieczeństwa w obiekcie, między innymi dzięki komunikatom BHP, ale także informacjom dotyczącym maksymalnego obciążenia regałów.
Organizacja magazynu poprzez automatyzację
W największych i najnowocześniejszych obiektach magazynowych mamy dziś do czynienia z automatyzacją, która znacząco przyspiesza dziejące się tam procesy i ogranicza ryzyko błędów. Roboty magazynowe i automatyczne systemy składowania, na przykład taśmowe, doskonale spisują się wszędzie tam, gdzie następuje wysoka i szybka rotacja towarów. Chociaż inwestycja w takiej systemy to spory koszt, jednocześnie pozwala ograniczyć koszty operacyjne, zrezygnować z niepotrzebnego wyposażenia magazynu i zredukować liczbę etatów.
Chcesz, aby Twój biznes budził zaufanie klientów dzięki sprawnej organizacji magazynu, a co za tym idzie dostaw? Skontaktuj się z nami. W MGL tworzymy od podstaw dopasowane do potrzeb naszych partnerów systemy magazynowe oparte między innymi na regałach wysokiego składowania, w tym regałach przesuwnych. Sprawdź, jak możemy Ci pomóc!
Najczęściej zadawane pytania dotyczące organizacji magazynu
W tej sekcji odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania związane z organizacją magazynów. Przeczytasz tu o najlepszych praktykach, które pozwolą Ci zoptymalizować przestrzeń i zwiększyć efektywność zarządzania magazynem.
Czym są regały przesuwne ułatwiające organizację magazynu?
Regały przesuwne to regały wysokiego składowania, usytuowane na wózkach jezdnych i poruszające się po szynach wmontowanych w posadzkę. Systemy tego typu wyposażone w automatyczne sterowanie pozwalają zwiększyć powierzchnię magazynową nawet o kilkadziesiąt procent.
Na czym polega kontrola jakości w magazynie?
Kontrola jakości to kluczowy element zarządzania magazynem, który pomaga zorganizować magazyn w sposób bardziej efektywny. Może obejmować wiele obszarów, takich jak kontrola przyjmowanego towaru, kontrola warunków składowania, weryfikacja zamówień, kontrola zwrotów i zapasów. Dzięki stosowaniu kontroli jakości dochodzi do minimalizacji błędów, zwiększenia poziomu bezpieczeństwa i redukcji kosztów.
Jak zarządzać zwrotami w magazynie?
Trudno efektywnie zorganizować magazyn bez sprawnego zarządzania zwrotami. W wielu obiektach wymagają one stworzenia specjalnej strefy zwrotów z rozbudowanym systemem kontroli jakości. Jeśli chodzi o fizyczne przyjmowanie zwracanych towarów do magazynu, ważną rolę w tym procesie może odegrać system WMS, który automatycznie przydzieli produktom odpowiednią lokalizację.